مدیریت مشارکتی منابع طبیعی راهکاری مناسب برای کنترل کانون های بحرانی فرسایش بادی

  در راستای کنترل کانون های بحرانی فرسایش بادی و مدیریت مناطق بیابانی و با توجه به مطالعات انجام شده و نیز توجه به استقرار جوامع روستایی و محلی در مناطق یاد شده، چهار شهرستان استان شامل شهرستان های سرخس، تایباد، بردسکن و بجستان برای اجرای پروژه ترسیب کربن در نظر گرفته شد. با توجه به مجموعه شرایط و پتانسیل های موجود، شهرستان بجستان به عنوان گزینه اول اجرای پایلوت خراسان رضوی انتخاب شد. با معرفی این منطقه به استاندار محترم وقت خراسان رضوی و مدیران ذیربط از جمله معاون برنامه ریزی و اشتغال، سرانجام استانداری خراسان رضوی موافقت خود را برای تخصیص سالیانه 500 میلیون تومان از محل اعتبارات استانی برای اجرای این پروژه در منطقه دشت قاسم آباد بجستان اعلام که مراتب نیز به استحضار ریاست محترم وقت سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور رسید. منطقه مورد نظر دارای مشخصات و ویژگی هایی به شرح ذیل است:

1)       مجاورت با کویر نمک بجستان و قرارگیری در معرض بادهای 120 روزه و بادهای موسمی.

2)       وجود طرح مطالعاتی مصوب مدیریت منابع طبیعی دشت قاسم آباد به مساحت حدود 217 هزار هکتار.

3)       وجود 53 روستا و آبادی با جمعیتی بالغ بر 10930 نفر در محدوده طرح مطالعاتی فوق الذکر.

4)       خشکسالی های مفرط اخیر، فقر شدید پوشش گیاهی و فعال شدن منطقه برداشت ماسه بادی درکانون بحرانی فرسایش بادی منطقه.

5)        ضعف شدید بنیه مالی مردم به دلیل خشکی منطقه و کمبود اشتغال و در نتیجه مهاجرت به سایر نقاط به ویژه تهران.

6)       وجود نیروی انسانی و مردم با اقتصاد متکی به دامپروری و مرتعداری در منطقه.

7)       فراهم بودن زمینه مشارکت مردم در اجرای طرح های منابع طبیعی وآبخیزداری.

8)       وجود یک حلقه چاه عمیق متعلق به دولت  با 100 هکتار زمین در روستای قاسم آباد جهت فعالیت های احیایی.

9)       وجود معادن متنوع و از جمله معادن نمک.

10)    تنوع گیاهان دارویی در منطقه.

11)    تجربه عملیات بیابان زدایی با مشارکت مردم.

و موارد دیگری که در حوصله این نوشتار نیست. اما آنچه که در افق اجرای طرح مدیریت مشارکتی منابع طبیعی در این منطقه مورد نظر بود به شرح ذیل می باشد:

1)        جلوگیری از پیشروی کویر نمک بجستان به وسعت 60 هزار کیلومتر مربع.

2)        حفاظت، کنترل و مدیریت  رواناب های فصلی در راستای مقابله با بیابانزایی و کاهش اثرات خشکسالی.

3)        بهبود و پایداری اکولوژیکی منطقه به ویژه احیای مراتع تخریب یافته از طریق حفاظت، احیاء اصلاح و ساماندهی و بهره برداری پایدار.

4)       کنترل و کاهش اثرات فرسایش بادی ناشی از بادهای 120 روزه.

5)        بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی جوامع محلی بهره بردار از منابع طبیعی تجدید شونده و ساکن در محدوده از طریق تشکل های اجتماعی.

     فعالیت های مقدماتی و اجرایی این پروژه طی مدت 10 ماه اینک به تشکیل گروه های توسعه روستایی و صندوق های اعتباری خرد منتهی گردیده که بی شک نوید بخش تحقق مدیریت مشارکتی منابع طبیعی و توسعه روستایی در منطقه اجرای پروژه خواهد بود.

/ 0 نظر / 60 بازدید