گیاه اشنیان Seidlitzia rosmarinus از اندوخته های طبیعی بیابان های خراسان رضوی

2 -  استفاده در اصلاح واحیا ء مراتع کویری:

 گیاه اشنیان یک گیاه مهم بیابانی است و مقاومت به شوری در این گیاه از نوع بردباری است به این مفهوم که اشنیان املاح موجود در خاک را جذب ودراندامهای هوائی خصوصا ً در برگ های خود ذخیره می کند. به این صورت بهترین گیاه برای ذخیره مواد معدنی است و بدین وسیله با فشار اسمزی بالا می تواند آب مورد نیاز خود را جذب کند. به همین خاطر از این گیاه برای اصلاح واحیا ء اراضی شور و قلیایی استفاده می شود. آزمایشات انجام شده در مناطق شور نشان می دهد که شوری و قلیائیت در محدوده تاج پوشش اشنیان (خصوصاٌ در لایه های سطحی) در مقایسه با اراضی بدون پوشش مجاور بیشتر می باشد. درمناطقی که شوری بالاتر است میزان املاح سدیم موجود در گیاه آن منطقه نیز بیشتر است. به همین دلیل و به علت جذب و ذخیره زیاد مواد معدنی، از گیاه اشنیان برای اصلاح خاک های شور و قلیا استفاده می کنند. تجزیه شیمیایی برگ و ساقه گیاه اشنیان نشان می دهد که اندام آن مملو از املاح سدیم نظیر کربنات و بی کربنات سدیک و کلروسدیم و کلسیم می باشد. گیاه این املاح را در محدوده توسعه ریشه از خاک جـذب می کند و در صورتی که برداشتی از این گیاه صورت نگیرد املاح به خاک برگشت داده می شود.

 3 - خواص دارویی اشنیان:

مطالعات وبررسی ها ی انجام شده بر روی اشنیان نشان می دهد که از زمانرهای قدیم مردم روستائی ومحلی مناطق جنوبی خراسان از آن برای اهداف داروئی استفاده می کردند و هم اکنون نیز فروشندگان داروهای گیاهی آن را برای درمان بعضی از امراض تجویز می کنند. در کتب و منابع قدیم (طب صادق) گفته شده است که اشنیان چندین نوع است نوعی که سفید است و آن را چلغور گنجشک گویند از همه لطیف تر است در همین منبع نیز آمده است که اشنیان جلا می دهد وقتی که تنقیه می نمایند بازکننده است. نیم در هم آن بند آمدگی بول را درمان می کند. پنج در هم آن بچه را زنده یا مرده بیرون اندازد و نیم در هم آن حیض را روان سازد. دود اشنیان حشرات را می گریزاند.

4 -  مصارف محلی اشنیان:

یکی دیگر از کاربردهای محلی خاکستر اشنیان (شغار ) استفاده از آن جهت طبخ سریع مواد بوده است . روستائیان منطقه با استفاده کمی از این ماده در آب جوش ، زمان پخت مواد غذایی را به مقدار زیادی کاهش می دهند . استفاده از شغار علاوه بر طبخ سریع مواد غذایی ، طعم مطبوعی را نیز به غذا می دهد .

5 -  ارزش صنعتی: 

ارزش صنعتی  اشنیان عبارت است از الف: تهیه مواد پاک کننده و شوینده و سایر مواد صنعتی  با استفاده از خاکستر آن. ب: تهیه کشمش تیزابی با استفاده از خاکستر اشنیان. 

 پراکنش اشنیان در حوزه آبخیز کویر نمک:

گیاه اشنیان یکی از گیاهان غالب منطقه است که در سطح وسیعی از اراضی بیابانی حوزه آبخیز کویر نمک پراکنش دارد. این گیاه در مناطق مرکزی حوزه کویر نمک کمتر مشاهده می شود و هر چه به طرف غرب ( قاسم آباد بجستان ) وجنوب (غنی آباد نیگنان) حوزه کویر نمک پیش  می رویم پراکنش و حضور گیاه بیشتر می شود و به طور کلی بصورت کمربندی سبز، کویر نمک را دربرگرفته است. با نزدیک شدن به مرکز (منطقه نمکی) پراکنش آن کم شده و در نهایت نه تنها گیاه اشنیان، بلکه هیچ گیاه دیگری دیده نمی شود.

/ 1 نظر / 1338 بازدید
کرد

تشکری دارم به وسعت صحرا تا نشوم شرمسار از دریای رحمت شما، باسلام خدمت شما استاد ارجمند. روز جهانی بیابان زدایی رو به شما تبریک میگم ان شاالله بتوانیم همیشه قدر دان زحمات شما باشیم.